Jedynie prawda jest ciekawa


Jak zapamiętujemy przyjemne doznania?

02.10.2013

Naukowcy z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie odkryli, gdzie i w jaki sposób przechowujemy miłe wspomnienia, np. o tym, gdzie można znaleźć smaczne jedzenie, albo gdzie spotkamy atrakcyjnego partnera.

"Miłe wspomnienia są przechowywane w części mózgu znanej jako jądro środkowe ciała migdałowatego" - informuje Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego w Warszawie. Wyniki prac grupy prof. Leszka Kaczmarka i dr hab. Eweliny Knapskiej, wskazują jednocześnie, że kluczową rolę w procesie zapamiętywania przyjemnych doznań odgrywa zaledwie jedno białko - MMP-9. W przyszłości rezultaty badań mogą pomóc m.in. w skuteczniejszym leczeniu uzależnień, stanów depresyjnych czy schizofrenii.

"W naszych działaniach staramy się zrozumieć relację między umysłem a mózgiem poprzez badanie pamięci, która dla umysłowości jest składnikiem o fundamentalnym znaczeniu. Bez pamięci nie ma umysłu" - wyjaśnia prof. Kaczmarek.

Neurobiolodzy rozróżniają wiele typów pamięci. m.in. krótko- i długoterminową, pamięć apetytywną, związaną ze wspomnieniami o przyjemnych doznaniach oraz pamięć awersywną, dotyczącą zdarzeń nieprzyjemnych.

"Wspólny termin „uczenie się i pamięć” odnosi się do odpowiedniej reakcji zarówno zwierzęcia, jak i człowieka, na płynące ze środowiska informacje, umożliwiające unikanie bądź ucieczkę od bodźców sygnalizujących doznania przykre, lub na odwrót - zbliżenie się w celu uzyskania doznań przyjemnych. Te pierwsze określa się mianem awersyjnych, te drugie apetytywnych" - wyjaśnia dr hab. Ewelina Knapska.

W badaniach eksperymentalnych nad pamięcią u ludzi często pojawia się problem braku ochotników. Na szczęście umysłowość nie jest cechą wyłącznie ludzką. Wiele czynności umysłowych typowych dla człowieka zachodzi też w mózgach zwierząt. Dlatego naukowcy z Instytutu Nenckiego prowadzą swoje doświadczenia na myszach.

"25 lat temu w Instytucie Nenckiego wykazano, że podczas uczenia w jądrach komórek nerwowych dochodzi do zmian w aktywności genu znanego jako c-fos. Jednym z białek, których produkcję reguluje białko kodowane przez gen c-fos, jest działający na zewnątrz komórek enzym MMP-9. Badacze postanowili sprawdzić, jaką rolę pełni MMP-9 w zapamiętywaniu przyjemnych i nieprzyjemnych doznań.

W tym celu przeprowadzono serię doświadczeń na zwykłych myszach oraz myszach pozbawionych tego białka" - czytamy w komunikacie.

Aktywność białka MMP-9 zablokowano u myszy tylko w obrębie jądra środkowego ciała migdałowatego. Ciało migdałowate jest niewielką strukturą półkuli mózgowej, ulokowaną u podstawy mózgu, w pobliżu hipokampu. Składa się z dwóch grup jąder odpowiedzialnych za wrodzone i nabyte reakcje emocjonalne, takie jak śmiech czy lęk.

Przebieg doświadczeń z myszami okazał się zaskakujący. W tzw. inteligentnej klatce zwykłe myszy po trzech dniach nauki niemal za każdym razem wybierały róg klatki, w którym znajdowała się słodka woda. Pomijały zaś róg, w którym spotkałoby je jedynie dmuchnięcie powietrzem w nos. Myszy, u których w ciele migdałowatym zablokowano MMP-9, zachowywały się wyraźnie inaczej: nie preferowały żadnego narożnika. Jednocześnie wszystkie myszy tak samo dobrze pamiętały narożnik, w którym otrzymały nieprzyjemne doznanie.

"Wnioski są jednoznaczne. Przyjemne doznania są zapamiętywane dzięki plastycznym zmianom zachodzącym w neuronach jądra środkowego ciała migdałowatego. Wykazaliśmy przy tym, że za samo uczenie się o miłych doznaniach i pamięć o nich odpowiada jedno białko MMP-9. Równocześnie białko to nie ma żadnego wpływu na pamięć o przykrych doznaniach. To ważne odkrycia i wcale nie ukrywamy, że ich dokonanie było dla nas... bardzo przyjemne" - stwierdza prof. Kaczmarek.

Prace badawcze nad pamięcią apetytywną sfinansowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. Wyniki badań opublikowane w znanym czasopiśmie "The Journal of Neuroscience".

Zainteresował Cię artykuł? Dołącz do nas na Facebooku!

PAP, lz

[fot: sxc.hu]

Warto poczytać

  1. sportowcy-dla-niepodleglej 21.05.2018

    Promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej”

    W Centrum Prasowym PAP 21 maja odbyła się promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej” wydanej z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

  2. anna-bikont 21.05.2018

    Anna Bikont z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki

    "Za poszukiwanie prawdy, za dotykanie spraw najtrudniejszych i prawd niewygodnych. Za podjęcie próby ocalenia biografii Ireny Sendlerowej od manipulacji i zakłamania"

  3. pawlikowski 20.05.2018

    Nagroda dla Pawlikowskiego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii

    Nagroda dla Pawła Pawlikowskiego za najlepszą reżyserię podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii - powiedziała w sobotę PAP dziennikarka Patrycja Wanat.

  4. harry-meghan-wedding 19.05.2018

    Sakramentalne "tak" księcia Harrego i Meghan Markle. Czy łączy ich więcej niż myślimy?

    W sobotę 19 maja w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsor książe Harry i amerykańska aktorka Meghan Markle powiedzieli sobie sakramentalne "tak".

  5. tanks 17.05.2018

    VIII Piknik Militarny "Misja Wschód"

    Blisko 1000 rekonstruktorów, ok. 70 rodzajów pojazdów militarnych i rekonstrukcje różnych walk będzie można oglądać podczas VIII Podlaskiego Pikniku Militarnego "Misja Wschód", który rozpocznie się 1 czerwca w Białymstoku.

  6. Twierdza-Przemysl 17.05.2018

    Noc Muzeów - nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl

    Podczas tegorocznej Nocy Muzeów można będzie obejrzeć nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl wykonane w czerwcu 1915 r. 55 fotografii ze zbiorów rodziny Starzewskich z Krakowa zaprezentuje Muzeum Historii Miasta Przemyśla.

  7. lars-von-trier 16.05.2018

    Skandal na festiwalu w Cannes!

    Widzowie zniesmaczeni premierą filmu Larsa von Triera „The house that Jack built”.

  8. przedwojenny-rzeszow 16.05.2018

    Międzywojenny Rzeszów na wystawie fotografii podczas Nocy Muzeów

    Mieszkańców międzywojennego Rzeszowa, ich życie codzienne, scenki rodzajowe, czy wygląd ówczesnych ulic można będzie zobaczyć w Noc Muzeów na wystawie fotografii wykonanych z oryginalnych, szklanych negatywów ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza.

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook