Jedynie prawda jest ciekawa


Choinkowe zwyczaje Jana Pawła II

22.12.2012

Przez wiele lat pontyfikatu Jana Pawła II hierarchowie z Włoch i innych krajów ze zdumieniem obserwowali zwyczaj dzielenia się opłatkiem na przedświątecznych spotkaniach papieża z Polakami. A na Placu św. Piotra nie zawsze stała choinka.

Mija 30 lat, odkąd po raz pierwszy na Placu świętego Piotra ustawiono z inicjatywy Jana Pawła II świąteczną choinkę. Teraz bez niej trudno sobie wyobrazić Watykan w Boże Narodzenie, chociaż na początku ten pomysł polskiego papieża był wręcz krytykowany.

Pierwsza choinka ustawiona została w pobliżu obelisku przed bazyliką watykańską w 1982 roku. Obok zbudowano szopkę. Jan Paweł II poprosił o nie chcąc wprowadzić świąteczny nastrój w Watykanie, którego bardzo mu brakowało. Tęsknił za polską oprawą Świąt - mówili jego współpracownicy.

Drzewko w porównaniu z tymi, które ustawiane są co roku, było bardzo małe i skromne. Przywieziono je spod Rzymu. Watykaniści wspominają, że na korytarzach Kurii Rzymskiej zawrzało. Wielu kościelnych hierarchów było zdziwionych tym pomysłem. Głośno mówiono, że nie wypada, aby w stolicy chrześcijaństwa, w tak pięknym i ważnym miejscu stała świecąca choinka z bombkami oraz szopka.

Polacy, którzy pracowali wówczas za Spiżową Bramą, wspominają, że niektórzy kościelni dostojnicy z Włoch protestowali: "Taka choinka i szopka mogą stać najwyżej w Krakowie albo w Wadowicach, ale tu jest to dekoracja nie na miejscu".

Nie wiadomo, czy krytyczne głosy dotarły do papieża. Ale w następnym roku na placu ustawiono znów choinkę i szopkę. To właśnie wtedy, w 1983 roku, wprowadzono zwyczaj, że choinka jest darem dla papieża od poszczególnych regionów Europy. Wówczas drzewko przywieziono z okolic Innsbrucka i było darem władz austriackiego Tyrolu. Z każdym rokiem przywożono coraz większe okazy, od ponad 20 do 30 metrów wysokości.

W 1984 roku choinka została podarowana przez Bawarię, a w następnych latach przez włoskie regiony: Kalabrię, Górną Adygę, Lombardię, Wenecję Euganejską. Choinka z Austrii, z Karyntii, przyjechała ponownie w 1987 roku. Z tego kraju również pochodziły olbrzymie świerki, które ustawiono w 1989 i 1991 roku.

Swoisty monopol Austrii został przełamany dopiero w 1994 roku, kiedy choinkę przywieziono ze Słowacji. W następnych latach były one z Bawarii i ze Słowenii.

Dopiero w 1997 roku Jan Paweł II otrzymał 30-metrową choinkę z polskich Tatr. Podarowały ją władze Zakopanego, a jej przekazanie papieżowi było jedną z najbardziej malowniczych uroczystości, odbywających się przy takich okazjach. Wraz z okazałym drzewkiem ofiarodawcy przywieźli także wielkie figury górali w strojach regionalnych, które chcieli wstawić do szopki na placu świętego Piotra. Na to nie zgodził się Gubernatorat Państwa Watykańskiego, w którego gestii znajduje się przygotowanie szopki. Figury ustawione zostały więc pod choinką przy obelisku.

Podczas ceremonii zapalenia świateł ówczesny gubernator Państwa Watykańskiego kardynał Edmund Szoka, Amerykanin polskiego pochodzenia, dostrzegł w postaci górala ogromne podobieństwo do ówczesnego burmistrza Zakopanego. "Przecież to jest pan" - powiedział do niego patrząc na figurę. "Ależ skąd" - zapewnił burmistrz, a ich rozmowę słyszeli uczestnicy ceremonii pod 120-letnią choinką z Tatr.

W następnych latach choinki zostały ofiarowane przez Wirtembergię w Niemczech i Republikę Czeską.

Wielkie kontrowersje towarzyszyły choince, którą w 2000 roku podarował krytykowany na forum europejskim szef władz austriackiej Karyntii Joerg Haider. Ponieważ pojawiły się groźby, że choinka od polityka, uważanego za ksenofoba zostanie podpalona, pilnował jej przez całą dobę patrol policji.

Na placu świętego Piotra były również świerki z Transylwanii w Rumunii, z Chorwacji i Belgii. W zeszłym roku choinka pochodziła z Ukrainy. W tym roku jest darem włoskiego regionu Molise.

Przez wiele lat pontyfikatu Jana Pawła II hierarchowie z Włoch i innych krajów ze zdumieniem obserwowali także zwyczaj dzielenia się opłatkiem na przedświątecznych spotkaniach papieża z Polakami w komnatach Pałacu Apostolskiego czy Auli Pawła VI. Na polski gest łamania się opłatkiem przez papieża i wiernych, wśród śpiewanych kolęd, w radosnym klimacie żartów i uścisków oraz składania życzeń patrzono niekiedy nawet ze zgrozą. Dlaczego Polacy jedzą hostię, a papież nie tylko na to pozwala, ale i uczestniczy w tym obrzędzie? - pytano po każdym polskim opłatku w Watykanie.

PAP/JKUB

[fot. PAP/EPA]

Warto poczytać

  1. sportowcy-dla-niepodleglej 21.05.2018

    Promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej”

    W Centrum Prasowym PAP 21 maja odbyła się promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej” wydanej z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

  2. anna-bikont 21.05.2018

    Anna Bikont z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki

    "Za poszukiwanie prawdy, za dotykanie spraw najtrudniejszych i prawd niewygodnych. Za podjęcie próby ocalenia biografii Ireny Sendlerowej od manipulacji i zakłamania"

  3. pawlikowski 20.05.2018

    Nagroda dla Pawlikowskiego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii

    Nagroda dla Pawła Pawlikowskiego za najlepszą reżyserię podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii - powiedziała w sobotę PAP dziennikarka Patrycja Wanat.

  4. harry-meghan-wedding 19.05.2018

    Sakramentalne "tak" księcia Harrego i Meghan Markle. Czy łączy ich więcej niż myślimy?

    W sobotę 19 maja w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsor książe Harry i amerykańska aktorka Meghan Markle powiedzieli sobie sakramentalne "tak".

  5. tanks 17.05.2018

    VIII Piknik Militarny "Misja Wschód"

    Blisko 1000 rekonstruktorów, ok. 70 rodzajów pojazdów militarnych i rekonstrukcje różnych walk będzie można oglądać podczas VIII Podlaskiego Pikniku Militarnego "Misja Wschód", który rozpocznie się 1 czerwca w Białymstoku.

  6. Twierdza-Przemysl 17.05.2018

    Noc Muzeów - nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl

    Podczas tegorocznej Nocy Muzeów można będzie obejrzeć nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl wykonane w czerwcu 1915 r. 55 fotografii ze zbiorów rodziny Starzewskich z Krakowa zaprezentuje Muzeum Historii Miasta Przemyśla.

  7. lars-von-trier 16.05.2018

    Skandal na festiwalu w Cannes!

    Widzowie zniesmaczeni premierą filmu Larsa von Triera „The house that Jack built”.

  8. przedwojenny-rzeszow 16.05.2018

    Międzywojenny Rzeszów na wystawie fotografii podczas Nocy Muzeów

    Mieszkańców międzywojennego Rzeszowa, ich życie codzienne, scenki rodzajowe, czy wygląd ówczesnych ulic można będzie zobaczyć w Noc Muzeów na wystawie fotografii wykonanych z oryginalnych, szklanych negatywów ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza.

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook