Jedynie prawda jest ciekawa


Badania polskich archeologów w Kolorado

07.08.2013

Z kanionów Rock Creek Canyon oraz Sand Canyon w regionie Mesa Verde w Kolorado, na Południowym Zachodzie USA powrócił zespół archeologów i studentów z Instytutu Archeologii UJ. Trzeci sezon badawczy pozwolił m.in. odkryć nieznane przedstawienia sztuki naskalnej.

"Tym razem skupiliśmy się na niezadokumentowanej wcześniej części stanowisk z zespołu osadniczego kultury Pueblo z XIII wieku. Do tej pory dla tych miejsc istniały jedynie schematyczne plany sprzed kilkudziesięciu lat. Nasza ekspedycja wykonała szczegółowe rysunki, fotografie - również w technice fotogrametrii. Dodatkowo, na wybranych stanowiskach zastosowaliśmy nieinwazyjną metodę geofizyczną" - wyjaśnia PAP szef projektu dr Radosław Palonka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Badaczom udało się zadokumentować osiem kolejnych stanowisk.

Badania te mają bardzo duże znaczenie dla poznania faktycznej wielkości badanych osad, których pozostałości w postaci kamiennej architektury dzisiaj widoczne są w większości tylko w niszach skalnych, znajdujących się w stromych ścianach kanionów. Dzięki pracy krakowskich archeologów okazało się, że dotychczasowy pogląd na ich temat należy poddać korekcie.

"Zwłaszcza badania geofizyczne wykazały, że zasięg osad w skupisku osadniczym wokół Castle Rock Pueblo nie ograniczał się jedynie do wnętrz nisz i alków skalnych, ale duża część osad znajdowała się także poza wnętrzami nisz skalnych, na stokach lub małych wypłaszczeniach. Obszar niektórych z nich bywał w rzeczywistości prawie dwukrotnie większy niż zasięg widocznych dzisiaj ruin" - mówi dr Palonka.

Tegoroczny sezon przyniósł także odkrycie licznych przykładów sztuki naskalnej, w tym malowideł i petroglifów, nieznanych wcześniej archeologom amerykańskim i służbie parku Canyons of the Ancients National Monument, gdzie prowadzone są badania. Wśród nich są przedstawienia ze stanowiska The Gallery w Rock Creek Canyon ukazujące trójkątne i trapezoidalne postacie malowane białym i czerwonym kolorem z rękoma spuszczonymi wzdłuż tułowia lub wzniesionymi do góry w geście tzw. oranta. Jedna z postaci ma słabo zachowany pióropusz, który archeolodzy ujrzeli dopiero po analizie zdjęć za pomocą programów graficznych i odpowiednich filtrów.

"Przedstawienia trójkątnych i trapezoidalnych postaci są charakterystyczne dla kultury Pueblo z tzw. okresu Wyplataczy Koszyków (ok. 500 p.n.e. - 700 n.e.), a interpretowane są często jako przedstawienia szamanów" - informuje szef projektu.

W ostatnim dniu badań obok jednego ze stanowisk odkryto cały skalny panel z przedstawieniami geometrycznymi, m.in. spiralami, liniami czy prostokątnymi wgłębieniami. Charakterystyczne są w tym miejscu podłużne, głębokie nacięcia przez niektórych badaczy amerykańskich uważane za miejsca ostrzenia siekier. Jednak zdaniem jednego z uczestników ekspedycji - doktoranta Jakuba Nawrota są to ślady po ostrzeniu narzędzi, które mogły służyć do wykonywania petroglifów.

W tym roku krakowscy badacze zapuścili się również w obszar znajdujący się kilkanaście kilometrów poza ich koncesją badawczą. Na zaproszenie amerykańskiego archeologa Vince'a McMillana przeprowadzili badania geofizyczne w obrębie stanowiska, którego charakterystycznym elementem jest wysoki na kilka i długi na ponad 126 metrów skalny klif prawie w całości pokryty petroglifami i w niektórych miejscach - malowidłami.

"Badania geofizyczne miały odpowiedzieć na zasadnicze pytanie, czy pod powierzchnią ziemi znajdują się ślady konstrukcji i budynków, ponieważ bardzo zastanawiającym jest fakt istnienia ogromnej ilości przykładów petroglifów datowanych na różne okresy i jednocześnie brak śladów osadnictwa (nawet najmniejszych zabytków) na powierzchni ziemi. Wstępne analizy dały odpowiedź pozytywną i być może w przyszłym roku w najbardziej obiecujących miejscach przeprowadzimy wykopaliska" - relacjonuje archeolog.

Wyjazd na badania do Kolorado był okazją dla krakowskich studentów do poznawania współczesnej kultury Indian Pueblo, potomków badanych przez nich kultur sprzed 800 lat oraz historii i zwyczajów innych plemion z Południowego Zachodu USA. Żacy odwiedzili rezerwat Indian Ute, który położony jest kilka kilometrów od terenu badań. Członkowie polskiej ekipy badawczej uczestniczyli w uroczystościach plemiennych oraz wzięli udział w projekcie koedukacyjnym z uczniami szkoły średniej znajdującej się w rezerwacie.

Studenci uczestniczyli również w szkoleniach z zakresu analizy i sposobów konserwacji oraz przechowywania zabytków archeologicznych w laboratoriach ośrodka archeologicznego Crow Canyon Archaeological Center oraz Bureau of Land Management, które współpracują przy polskim projekcie.

Szczegółowe informacje o badaniach Polaków w USA dostępne są na stronie www.sandcanyon.pl/.

PAP/run

fot. Radosław Palonka


Warto poczytać

  1. sportowcy-dla-niepodleglej 21.05.2018

    Promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej”

    W Centrum Prasowym PAP 21 maja odbyła się promocja książki „Sportowcy dla Niepodległej” wydanej z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

  2. anna-bikont 21.05.2018

    Anna Bikont z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki

    "Za poszukiwanie prawdy, za dotykanie spraw najtrudniejszych i prawd niewygodnych. Za podjęcie próby ocalenia biografii Ireny Sendlerowej od manipulacji i zakłamania"

  3. pawlikowski 20.05.2018

    Nagroda dla Pawlikowskiego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii

    Nagroda dla Pawła Pawlikowskiego za najlepszą reżyserię podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes to ogromny sukces polskiej kinematografii - powiedziała w sobotę PAP dziennikarka Patrycja Wanat.

  4. harry-meghan-wedding 19.05.2018

    Sakramentalne "tak" księcia Harrego i Meghan Markle. Czy łączy ich więcej niż myślimy?

    W sobotę 19 maja w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsor książe Harry i amerykańska aktorka Meghan Markle powiedzieli sobie sakramentalne "tak".

  5. tanks 17.05.2018

    VIII Piknik Militarny "Misja Wschód"

    Blisko 1000 rekonstruktorów, ok. 70 rodzajów pojazdów militarnych i rekonstrukcje różnych walk będzie można oglądać podczas VIII Podlaskiego Pikniku Militarnego "Misja Wschód", który rozpocznie się 1 czerwca w Białymstoku.

  6. Twierdza-Przemysl 17.05.2018

    Noc Muzeów - nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl

    Podczas tegorocznej Nocy Muzeów można będzie obejrzeć nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl wykonane w czerwcu 1915 r. 55 fotografii ze zbiorów rodziny Starzewskich z Krakowa zaprezentuje Muzeum Historii Miasta Przemyśla.

  7. lars-von-trier 16.05.2018

    Skandal na festiwalu w Cannes!

    Widzowie zniesmaczeni premierą filmu Larsa von Triera „The house that Jack built”.

  8. przedwojenny-rzeszow 16.05.2018

    Międzywojenny Rzeszów na wystawie fotografii podczas Nocy Muzeów

    Mieszkańców międzywojennego Rzeszowa, ich życie codzienne, scenki rodzajowe, czy wygląd ówczesnych ulic można będzie zobaczyć w Noc Muzeów na wystawie fotografii wykonanych z oryginalnych, szklanych negatywów ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza.

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook