Jedynie prawda jest ciekawa


„Alternatywy 4” – to już 25 lat

02.10.2011

Właśnie minęło 25 lat od czasu, gdy „Alternatywy 4” pojawiły się na telewizyjnym ekranie. Serial, który zrealizował twórca kultowego „Misia” Stanisław Bareja, i którego scenariusz pisał śp. Maciej Rybiński. Do dzisiaj nie możemy się nadziwić, że peerelowska cenzura pozwoliła na emisję tego filmu.

„Alternatywy 4” to bez cienia wątpliwości jeden z najlepszych polskich seriali opisujących rzeczywistość i absurdy schyłkowego PRL-u. Co zadecydowało o jego popularności? Chyba jak mało który serial w sprytny sposób wyśmiewał absurdalną rzeczywistość Polski Ludowej. Partyjni aparatczycy i urzędnicy, „marcowi” docenci, dyrektorzy spółdzielni mieszkaniowych, dyspozycyjni propagandziści telewizyjni, artyści, prowincjonalni aspiranci i mieszczanie z awansu, a wraz z tym nawyki i myślenie – mamy tu wszystko, co typowe dla tego okresu.

Z pewnością o sukcesie serialu zdecydowała też jego obsada – przez serial przewinęła się cała plejada gwiazd. Niezrównany Roman Wilhelmi w roli terroryzującego mieszkańców i płaszczącego się przed władzą gospodarza domu – Stanisława Anioła. To jego kultowa rola - obok równie kultowej roli Nikodema Dyzmy w ekranizacji książki Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. I mieszkańcy: Wojciech Pokora w roli „marcowego” docenta Zenobiusza Furmana, rywalizujący ze sobą a później sojusznicy – budowlaniec i lekarz, których zagrali Kazimierz Kaczor i Jerzy Kryszak, Witold Pyrkosz w roli „menty” Józefa Balcerka, żona Anioła Bożena Dekiel, a także Jan Kobuszewski, Jerzy Turek i wielu innych. Osobna rola to świetnie zagrana przez Janusza Gajosa postać Jana Winnickiego – typ przebojowego aparatczyka i lawiranta z wierchuszki władzy, przed którym na dźwięk samego nazwiska otwierają się wszystkie drzwi i „miękną” serca (postać ta nieodmiennie przypomina Aleksandra Kwaśniewskiego).

Perypetie mieszkańców bloku na powstającym właśnie warszawskim Ursynowie, mimo upływających 25 lat od jego premiery, ciągle bawią. Począwszy od ukazania rzeczywistości peerelowskiej propagandy sukcesu, którego elementem było budownictwo mieszkaniowe najgorszej jakości, gdzie wieloletnie oczekiwanie na własny kąt w „wielkiej płycie” było spełnieniem społecznych aspiracji i wyznacznikiem pozycji, po ukazanie ideału peerelowskiej równości – w jednym bloku i ciasnych mieszkaniach gnieżdżą się obok siebie profesorowie i robotnicy, inteligenci i menele, szpicle i opozycjoniści… Wszyscy mają po równo – ideał PRL-u. Jeno ściany krzywe, brak prądu, a o sprawnej windzie można pomarzyć…

„Alternatywy 4” mają zagorzałe grono swoich wielbicieli. Organizowane są nawet zloty fanów serialu, którzy spotykają się przy budynku na ul. Grzegorzewskiej 3 na warszawskim Ursynowie, w którym toczyła się akcja serialu. Działa także strona internetowa Alternatywy4.net poświęcona samemu serialowi, na której można poczytać o wszystkim, co jest związane z filmem.

„Alternatywy 4” to film, który z wielu powodów po prostu trzeba zobaczyć. I czyż wiele spośród absurdów i sylwetek ludzkich, które pokazuje i wyśmiewa, nie odnajdziemy również dziś, w III Rzeczpospolitej?

Robert Jankowski

Warto poczytać

  1. harry-meghan-wedding 19.05.2018

    Sakramentalne "tak" księcia Harrego i Meghan Markle

    W sobotę 19 maja w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsor książe Harry i amerykańska aktorka Meghan Markle powiedzieli sobie sakramentalne tak.

  2. tanks 17.05.2018

    VIII Piknik Militarny "Misja Wschód"

    Blisko 1000 rekonstruktorów, ok. 70 rodzajów pojazdów militarnych i rekonstrukcje różnych walk będzie można oglądać podczas VIII Podlaskiego Pikniku Militarnego "Misja Wschód", który rozpocznie się 1 czerwca w Białymstoku.

  3. Twierdza-Przemysl 17.05.2018

    Noc Muzeów - nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl

    Podczas tegorocznej Nocy Muzeów można będzie obejrzeć nieznane zdjęcia twierdzy Przemyśl wykonane w czerwcu 1915 r. 55 fotografii ze zbiorów rodziny Starzewskich z Krakowa zaprezentuje Muzeum Historii Miasta Przemyśla.

  4. lars-von-trier 16.05.2018

    Skandal na festiwalu w Cannes!

    Widzowie zniesmaczeni premierą filmu Larsa von Triera „The house that Jack built”.

  5. przedwojenny-rzeszow 16.05.2018

    Międzywojenny Rzeszów na wystawie fotografii podczas Nocy Muzeów

    Mieszkańców międzywojennego Rzeszowa, ich życie codzienne, scenki rodzajowe, czy wygląd ówczesnych ulic można będzie zobaczyć w Noc Muzeów na wystawie fotografii wykonanych z oryginalnych, szklanych negatywów ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza.

  6. dzien-flagi 02.05.2018

    Dzień Flagi przypomina o szacunku dla symboli narodowych

    Flaga to znak jednoczący Polaków w kraju i za granicą - powiedział PAP rzecznik Konferencji Episkopatu Polski ks. Paweł Rytel-Andrianik.

  7. karol-borsuk 30.04.2018

    Prof. Karol Borsuk - hodowca zwierzątek

    W 1943 roku prof. Karol Borsuk, specjalista w dziedzinie geometrii, wymyślił grę planszową Hodowla Zwierzątek, której produkcja stała się jego jedynym źródłem utrzymania po tym, jak został zwolniony z uniwersytetu.

  8. 1270polonez 28.04.2018

    Próba pobicia rekordu Guinnessa w tańczeniu poloneza w ramach 100-lecia Niepodległości

    Mieszkańcy Słupcy (wielkopolskie) w ramach obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości będą próbowali pobić w niedzielę rekord Guinnessa w największej liczbie osób jednocześnie tańczących poloneza.

CS155fotMINI

Czas Stefczyka 155/2018

PDF (11,86 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook