Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Gimnazja to wszechstronny rozwój, nie tylko testy (4)

06.04.2014

Przedstawiam czwartą część uwag i propozycji zmian związanych z funkcjonowaniem gimnazjów w polskim systemie edukacyjnym. Podejmuję ten temat, bo wciąż wywołuje szereg bardzo różnych ocen. Pojawiają się propozycje jego likwidacji i powrotu do modelu 8 + 4, który funkcjonował od lat pięćdziesiątych XX wieku - w PRL-u.

Zacznijmy od kolejnych pytań, tym razem bardziej dotykających programowej części funkcjonowania gimnazjów.

Jak gimnazja umożliwiają rozbudzanie ciekawości poznawczej i wykorzystanie w praktyce nabytej wiedzy i jak przeciwdziałać coraz powszechniejszemu zjawisku tzw. rankingowania szkół?

Jak sprawdza się przygotowywanie prac-projektów w zespołach uczniowskich przy  możliwości korzystania z gotowych pomysłów publikowanych w Internecie?

Bo często pojawia się zarzut, że gimnazjum zbyt koncentruje się na wynikach, że sami rodzice uczniów oceniają je głównie pod kątem tego, ile ich pociecha uzyska punktów – szczególnie podczas egzaminu zewnętrznego. Czyli wraca problem uczenia pod tzw. testy i rankingi. Tego do końca nie można uniknąć, ale ograniczyć – trzeba. Należy też pamiętać, że wysoka ranga tzw. małej matury, czyli tej po gimnazjum – w reformie jędrzejewiczowskiej brała się częściowo stąd, iż była przepustką do pracy. Dużo większa część młodzieży wówczas już nie kontynuowała nauki w szkołach ponadgimnazjalnych. Część nie zdążyła, skutkiem II wojny światowej.

Z kolei pytanie drugie wynika z ciekawego, w założeniach, pomysłu minister edukacji Katarzyny Hall, aby młodzież zdawała-przestawiała także wspólnie wypracowany projekt. Idea na pewno była słuszna – chodzi o kształcenie umiejętności współpracy w grupie, współdziałanie na podobnej zasadzie jak metoda ośrodków pracy. Ba, tyle że dostęp do Internetu, możliwość ściągania tzw. gotowców, trochę wykoślawia tę ideę… Cóż, taka jest cena postępu…

Kolejna grupa pytań związana jest z nauczycielem, jego miejscem w rzeczywistości gimnazjum. Stąd i pytania:

Jaka jest oferta form doskonalenia dla  nauczycieli gimnazjów, szczególnie pod kątem problemów, z którymi borykają się gimnazjaliści w tej bardzo trudnej fazie rozwojowej?

Jakie programy wsparcia proponuje MEN? Ilu jest zatrudnionych doradców zawodowych, pedagogów, psychologów, ale konkretnie, z ilością etatów, przeliczeniem na liczebność uczniów?

Jak prawo zapewnia ochronę godności i autorytetu nauczyciela?

Czy zapewniona jest w prawie (Konstytucja, ustawy: Karta Nauczyciela, ustawa o systemie oświaty, kodeks karny, kodeks postępowania rodzinnego) odpowiednia równowaga praw i obowiązków uczniów?

Czyli z jednej strony ważny akcent na doskonalenie mistrzostwa zawodowego nauczycieli, umiejętności różnicowania podejścia do uczniów, z drugiej pewne gwarancje prawne, które zapewnią równowagę, podmiotowość relacji uczeń (i rodzice) – nauczyciel (szkoła). Ta chwiejna równowaga bywa w ostatnich latach chyba zbyt mocno naruszana kosztem pozycji nauczycieli.

Uogólniając, do podanych już postulatów poprawy sytuacji w gimnazjach:

a/ Mniejsza liczebność uczniów w oddziałach gimnazjalnych,

b/ Odejście od gimnazjów tzw. molochów,

c/ Potrzeba tworzenia zespołów: gimnazjum + szkoła ponadgimnazjalna, a więc i zaoferowanie konkretnej pomocy legislacyjnej w zawieraniu stosownych porozumień gmin z powiatami,

d/ Dofinansowanie gimnazjów (m. in. na ich doposażenie, poszerzenie oferty zajęć wyrównawczych i dla uczniów zdolnych, zapewnienie dożywiania, opieki lekarsko-stomatologicznej).

e/ Zatrudnienie, często w zdecydowanie w większym niż do tej pory zakresie, nauczycieli specjalistów: pedagogów, psychologów, socjoterapeutów, doradców zawodowych.

f/ Tworzenie pozabowodowych gimnazjów prozawodowych – przysposabiających do pracy.

Należałoby dopisać:

g/ Zapewnienie ciekawej poznawczo oferty programowej gimnazjum,

h/ Zagwarantowanie systemu oceniania, który będzie promował postawy wewnątrzszkolne, nie tylko wyniki tzw. testów zewnętrznych.

i/ Wspieranie nauczycieli tak jeżeli chodzi o formy doskonalenia mistrzostwa zawodowego, jak i równowagę praw i powinności w stosunku do uczniów i ich rodziców.

O kolejnych problemach – w następnych odcinkach uwag o miejscu gimnazjum w polskim systemie edukacyjnym.

Wojciech Książek

Autor bloga

ksiazek

Wojciech Książek

Przewodniczący „Solidarności” oświatowej Regionu Gdańskiego, Wiceminister Edukacji Narodowej w latach 1997-2001

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook