Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Bilionowe konsekwencje utrzymywania strefy euro

15.10.2012

Nowe szacunki MFW dotyczące delewarowania banków jak i potencjalnego efektu schłodzenia gospodarek.

Okazuje się, że banki krajów, w których zyskowność carry trade jest znacznie mniej zyskowna ze względu na niskie rentowności rodzimych papierów skarbowych, obrały tylko nieznacznie inną strategię od tej opisanej w poprzednim wpisie („Dlaczego banki Włoch i Hiszpanii nie wyprzedają swoich portfeli”).

Polega ona na wzroście aktywów całkowitych przy wyzbywaniu się tych obciążonych większym ryzykiem, na posiadanie których potrzebują 100%-owe pokrycie w kapitale własnym, starając się jednak o ich upłynnienie przy jak najniższym dyskoncie. I tak aktywa Deutsche Bank w ciągu roku wzrosły o €350 mld do poziomu €2,2 bln na koniec czerwca, podczas gdy plany wyzbycia się aktywów ważonych ryzykiem zakładają ich sprzedaż na poziomie €135 mld. Podobna sytuacja występuje w przypadku banków francuskich. Otóż zwiększyły one w ciągu roku poziom funduszy pozyskanych z EBC czterokrotnie o €92,2 mld do poziomu €124,5 mld na początku sierpnia. W efekcie nic dziwnego że zachowując dotychczasowe źródła zasilania aktywa BNP Paribas wzrosły o 2,3%, Credit Agricole o 13%, a Societe Generale o 7,6%. Nastąpiło to w sytuacji kiedy jednocześnie BNP Paribas sprzedał ok. €70 mld aktywów obciążonych ryzykiem, Credit Agricole €34 mld, a Societe Generale €33 mld, w efekcie czego aktywa ważone ryzykiem spadły w ciągu pół roku do końca czerwca w BNP Paribas o 6%, Credit Agricole o 2%, a Societe Generale o 9%. Przy czym Societe Generale sprzedało TCW Group do funduszu typu private equity Carlyle Group poniżej ceny za jaką tą amerykańską firmę zarządzającą aktywami kupiło w 2001 r. ($880), jednak gdy chodzi o ostatnio strukturyzowaną transakcję sprzedaży Axa SA kredytów hipotecznych o wartości księgowej €800 mln z dyskontem 10%-owym, to starają się to robić w taki sposób aby nie wykazywać znaczących strat księgowych. Ponadto ze względu na wymogi kapitałowe Bazylei wszystkie te trzy banki francuskie wycofały się z finansowania kredytów dolarowych dla firm lotniczych i armatorów morskich, aby ograniczyć wymogi kapitałowe i zwiększyć możliwość zlewarowania swoich bilansów.

Po roku okazało się że głównymi „ofiarami” procesu odchudzania stały się banki angielskie i to te które uzyskały pomoc publiczną. HSBC zmniejszył swoje aktywa w ciągu roku o około $40 mld do $2,65 bln pod  koniec czerwca 2012 r. Lloyds który uzyskał £20,3 mld pomocy w 2009 r. zmniejszył również swoje aktywa o £66 mld od tamtego czasu do poziomu £961 mld. Bankiem który jednak najbardziej się „odchudził” okazał się RBS który w 2008 r. uzyskał pomoc na poziomie £45,5 mld, a zmniejszył swoje aktywa od tamtego czasu aż o bilion funtów, tak że obecnie rozporządza środkami w wysokości £1,4 bln. Innymi bankami które po uzyskaniu pomocy znacząco „odchudzają” swoje bilanse są banki irlandzkie. I tak Allied Irish, Bank of Ireland, Permanent TSB Group Holdings pozbyły się już €42,6 mld aktywów, a do końca przyszłego roku planują dalszą redukcje o kolejne 28 mld euro.

Podsumowując tą część analizy można skonkludować że niesłychana hojność EBC spowodowała nadzwyczajną opłacalność carry trade na obligacjach rządowych odsuwając ryzyko bankructwa instytucji bankowych, kosztem przejęcia ryzyka przez EBC i bilionowych strat w przypadku rozpadu strefy euro. Nie odsuwa to jednak konieczności wysanowania europejskich instytucji bankowych, a jedynie przesuwa w czasie tą operację w nadziei że dany czas pozwoli na „powrót do zdrowia” instytucji bankowych. Niemniej powoduje to również konieczność dalszego powielania działań EBC, w sytuacji kiedy nawet prezes Mario Draghi uważa że finansowa fragmentacja Eurostrefy w której kapitały uciekają z krajów peryferyjnych jest nie do utrzymania na dłuższą metę: „You can’t have a union when you have certain countries that are permanent creditors and a set of countries that are permanent debtors”.

MFW w swoim ostatnio opublikowanym raporcie nazwał „odpływem na masową skalę kapitałów” z Hiszpanii (w ciągu roku do końca czerwca $296 mld) i Włoch $235 mld, oraz uznał konieczność zdecydowanego działania. Powyższy raport wprawdzie odnotował zmniejszenie aktywów 58 największych banków europejskich o $600 mld uznał jednak, że ucieczka kapitałów z peryferii utrudniająca ich zrolowanie, jak i pogorszenie warunków gospodarczych oddziaływujące na wzrost strat i pogorszenie zyskowności bez adekwatnej kontrakcji, jedynie nasilą procesy delewarowania instytucji finansowych. I o ile jak podaje Bloomberg w artykule „IMF Sees European Facing $4,5 Trillion Sell-Off” do końca roku 2013 banki europejskie będą potrzebowały sprzedać aż $4,5 bln aktywów - o 18% więcej od szacunków przedstawionych w raporcie kwietniowym w którym zaprezentowano $3,8 bln kwotę. Przy czym wszyscy zdają sobie sprawę, że taka akcja spowodowałaby w przyszłym roku spowolnienie na skalę 4 pkt procentowych wzrostu krajów peryferyjnych – Włoch, Hiszpanii, Irlandii, Portugalii, Grecji i Cypru. Powołując się na ten sam raport i oceny oparte o 58 największych bankach europejskich Financial Times w artykule „IMF warns eurozone on capital f light woes. Fund concerned over bank deleveraging” szacuje konieczną redukcje o 8% ich aktywów – $2,8 bln w tym aż 10%-ową w krajach peryferyjnych. Niemniej zaprezentowane zredukowane wyzwanie sięgające 6% aktywów i $2,3 bln, wydaje się zbyt ambitne.

Powaga konsekwencji zarysowanych działań skłania to do rozważenia bardziej pragmatycznego scenariusza opartego o dalsze kontynuowanie działań pozornych, które zostały opisane w poprzednim wpisie i na początku obecnego artykułu, które kosztem dalszego zaangażowania EBC zostaną zastosowane i to bez wymaganej skoordynowanej akcji na szczeblu Unijnym.

Cezary Mech

Agencja Ratingu Społecznego

Autor bloga

mech

Cezary Mech

Dr Cezary Mech jest absolwentem IESE, byłym zastępcą szefa Kancelarii Sejmu, prezesem UNFE, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów, a obecnie prezesem ARS

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook