Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Na marginesie konferencji o instytucjach finansowych

25.10.2013

Ostatnio uczestniczyłem w dwu konferencjach w dużym stopniu poświęconych podobnej tematyce – instytucjom finansowym i regulacjom im poświęconym.

Ponieważ mimo tego, że organizowały je różne podmioty, część prelegentów występowała na obu z nich, warto zatem omówić je łącznie. Pierwsza z nich to Kongres zorganizowany przez Instytut Allerhanda, druga zaś to Forum Bankowe i Forum Ubezpieczeniowe.

Jeśli chodzi o Kongres Instytutu Allerhanda to mam wrażenie, że do mediów przebiła się tylko kwestia dyskusji panelu, w którym akurat uczestniczyłem – dotyczącego zmian w systemie emerytalnym, a to za sprawą Polskiej Agencji Prasowej, która przytoczyła krytyczną wypowiedź Wiceprzewodniczącego KNF na temat skutków proponowanych zmian skierowanych do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Nie był to w tym panelu głos odosobniony, bo próbę obrony propozycji rządowych podjęła jedynie pani profesor UW  będąca jednocześnie członkiem RPP… Jednak Wicepremier i Minister Finansów w jednej osobie dodatkowo zadbał o to, by głos Wiceprzewodniczącego KNF nie pozostał niezauważony i publicznie skrytykował go w jednej ze stacji radiowych zarzucając mu przekroczenie uprawnień i lobbing. Jest to dość nowatorska teza, ale w wykonaniu Wicepremiera i Ministra Finansów już można było się do tego przyzwyczaić. Nie zauważył ani tego, że KNF uczestniczy w procesie uzgodnień, więc może formułować swoją opinię na temat projektu. Ponieważ projekt wpływa bez wątpienia zarówno na kształt rynku finansowego (zarówno funkcjonowanie OFE, jak i GPW, czy szerzej rynku kapitałowego, a także na sytuację członków OFE), jak i zmieniając profil ryzyka OFE, także na nadzór nad nimi, zatem niewątpliwie KNF ma prawo wypowiadać się w tych kwestiach, wprost na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 2,3 i 4 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. KNF może bowiem nie tylko brać udział w przygotowywaniu projektów aktów prawnych w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym, ale także do jej zadań należy podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku finansowego,  podejmowanie działań mających na celu rozwój rynku finansowego i jego konkurencyjności, jak również  podejmowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku finansowego. Wszystko wskazuje na to, że Wicepremier i Minister Finansów nie poświęcił czasu na to by sprawdzić jakie zadania ma KNF, zanim postanowił zdyscyplinować urzędnika tego organu. W efekcie tego szumu żadne inne kwestie dyskutowane na Kongresie nie przebiły się do szerszej opinii społecznej, a szkoda bo poza kwestiami związanymi z wadami zmian w systemie emerytalnym i ich negatywnym wpływie na GPW dyskutowano także m.in. o negatywnym wpływie zmian na szczeblu regulacji unijnych na jakość nadzoru nad rynkiem finansowym w Polsce ze względu na zastąpienie dotychczasowych mechanizmów regulacyjnych dyrektywami maksymalnej harmonizacji i rozporządzeniem stosowanym wprost bez konieczności jego implementacji. Krytyce poddano też propozycje wprowadzenia nadzoru makroostrożnościowego w proponowanym w projekcie skierowanym do konsultacji społecznych kształcie, a także nadmierną rygorystyczność regulacji nadzorczych dotyczących spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

Natomiast na Forum Bankowym i Forum Ubezpieczeniowym – ponieważ odbywały się one równolegle – trzeba było wybierać poszczególne sesje. Szczególnie interesująca dla mnie były dwie informacje, które padły właśnie na sesji w ramach Forum Ubezpieczeniowego. Pierwsza z nich została przedstawiona w referacie przedstawiciela nowego europejskiego organu nadzoru emerytalnego i pracowniczych programów emerytalnych. W zakresie PPE zarówno ten organ, jak i Komisja Europejska skoncentrowały się w dużym stopniu na zapewnieniu możliwości tworzenia transgranicznych pracowniczych programów emerytalnych. Wymuszono w ten sposób także na Polsce taką modyfikację przepisów, by nasze pracownicze fundusze emerytalne mogły zarządzać PPE z zagranicy nawet, jeżeli mają one inną formę niż przewidziana w Polsce. Znacząco to skomplikowało zarówno regulację dotyczącą pracowniczych funduszy emerytalnych, jak i pracowniczych programów emerytalnych. Podobne zmiany wymuszono także na innych  krajach. I jaki jest efekt tego całego olbrzymiego wysiłku aparatu Unii Europejskiej? W Unii Europejskiej według danych przedstawionych na konferencji działa około 140 tysięcy PPE, z tego w formie transgranicznej –  jedynie 84 PPE!

Natomiast Prezes ZUS przedstawiając trendy demograficzne i ich wpływ na sytuację systemu emerytalnego oraz na przyszłą liczbę ludności Polski opisał stosowaną przy tej okazji metodologię i przyjmowane założenia. Okazuje się, że różnice w szacunkach przyjmowanych przez ZUS w stosunku do szacunków Eurostatu opierają się na tym, że Eurostat zakłada stosunkowo szybki przyrost dzietności w Polsce, podczas gdy ZUS raczej zakłada stabilizację poziomu tego wskaźnika. Sęk w tym, że zarówno Eurostat, jak i ZUS za punkt wyjścia swoich prognoz przyjmowały, że obecnie dzietność wynosi 1,40, podczas gdy w rzeczywistości jest to jedynie 1,29. A to oznacza, że nawet pesymistyczne prognozy ZUS są znacznie zawyżone i w rzeczywistości zapaść demograficzna będzie następować w Polsce znacznie szybciej i głębiej, niż to z nich wynika. Prezes ZUS przypomniał także, że po zastąpieniu liczniejszych roczników przez mniej liczne, co właśnie ma obecnie miejsce nawet stosunkowo szybki i duży przyrost wskaźnika dzietności wywołuje stosunkowo ograniczone skutki dla prognoz demograficznych, ze względu na znacznie mniejszą podstawę, od której wskaźnik ten jest obliczany. W efekcie bardzo szybko mogą nastąpić zmiany demograficzne, które mogą być bardzo trudno odwracalne. Dowodzą tego przykłady krajów które w spiralę drastycznie spadającej dzietności wpadły przed nami, takich jak Japonia.

Paweł Pelc

Autor bloga

pelc pawel

Paweł Pelc

Radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego Pawła Pelca, wiceprezes Agencji Ratingu Społecznego

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook