Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Indywidualne konta emerytalne pod lupą UOKiK

03.02.2012

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ogłosił 2 lutego 2012 r. raport z kontroli wzorców umownych dotyczących IKE.

Jest to niewątpliwie bardzo interesująca lektura, pozwalająca szukać przyczyn tak powolnego rozwoju dodatkowych dobrowolnych oszczędności emerytalnych, mimo coraz większej świadomości, że świadczenia z systemu obowiązkowego mogą być niewystarczające do zachowania standardu życia zbliżonego do okresu pracy…

UOKiK dokonał analizy 115 wzorców umownych wydanych przez 25 podmiotów rynku finansowego – banków, domów maklerskich, towarzystw funduszy inwestycyjnych i zakładów ubezpieczeń na życie. W wyniku ich analizy UOKiK zakwestionował 53 postanowienia kontrolowanych wzorców umownych. Zakwestionowane postanowienia dotyczyły zazwyczaj, choć nie wyłącznie, relacji między konsumentem a instytucją finansową, w zakresie przesłanek zmiany umowy, odpowiedzialności instytucji finansowej, braku adekwatności świadczeń w przypadku zmiany warunków umowy lub w pierwszym okresie jej obowiązywania. Część z tych postanowień była analogiczna do już wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych lub zdaniem Urzędu naruszała obowiązujące przepisy prawa – w tych przypadkach urząd wszczął postępowania administracyjne dotyczące naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W pozostałych przypadkach Urząd zapowiedział wystąpienia do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu rozstrzygnięcia charakteru tych klauzul.

Kontrola ta z jednej strony obnaża słabości wzorców umownych tworzonych i stosowanych przez instytucje finansowe w obrocie z konsumentami, bez względu na charakter tych produktów i często bezrefleksyjne przenoszenie tych złych rozwiązań na szczególne produkty – takie jak indywidualne konta emerytalne. Z drugiej strony widać, że adaptując istniejący klasyczny produkt na potrzeby szczególnie uregulowanego instrumentu – takiego jak IKE, instytucje finansowe nie w pełni uwzględniają specyfikę tego instrumentu i pozostawiają rozwiązania stosowane w zwykłych produktach, które do specjalnie uregulowanego instrumentu po prostu nie pasują i pozostają w sprzeczności ze specyficzną regulacją mającą do niego zastosowanie. Z przytaczanych przez UOKiK fragmentów wzorców umownych wyłania się obraz skomplikowanych zapisów, używających często technicznego lub niejasnego języka, utrudniających proste zrozumienia ich konsekwencji.

Wszystko to może być czynnikiem utrudniającym podjęcie decyzji o podjęciu dodatkowego dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w formach przewidzianych przez ustawodawcę, zwłaszcza, że często są one obarczone dodatkowymi obowiązkami biurokratycznymi po stronie instytucji finansowych, co wpływa na ich cenę oraz dość znacznymi sankcjami w stosunku do konsumentów z nich korzystających, jeżeli przekroczą ustawowe limity lub będą musieli uruchomić swoje oszczędności przed ustawowymi terminami.

Warto, by prawnicy w instytucjach finansowych przejrzeli stosowane przez nie wzorce pod kątem ich maksymalnego uproszczenia oraz dostosowania do obowiązujących regulacji ustawowych oraz uwzględnienia klauzul wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych. Z drugiej strony warto namówić polityków, by zrezygnowali ze zbędnej biurokracji czy limitów wpłat przy dodatkowych dobrowolnych produktach oszczędnościowych o charakterze emerytalnych takich jak IKE, PPE czy wprowadzone od stycznia tego roku IKZE.

Autor bloga

pelc pawel

Paweł Pelc

Radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego Pawła Pelca, wiceprezes Agencji Ratingu Społecznego

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook