Jedynie prawda jest ciekawa

Pomnik w Smoleńsku

10.04.2012

Rok temu prezydenci Polski i Rosji ogłosili konkurs na smoleński pomnik 96 ofiar katastrofy.

Zbiegiem okoliczności, wpłynęło 96 prac - głównie z Polski, lecz także z Rosji, USA, Kanady i krajów bałtyckich. 30 marca 2012 w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku międzynarodowe jury ogłosiło wyniki. Wygrał wspólny projekt trzech osób: rzeźbiarza Andrzeja Sołygi, architekta Dariusza Śmiechowskiego i grafika Dariusza Komorka. Decyzja ośmioosobowego jury zapadła jednomyślnie, a nagrodzona koncepcja nie tylko zebrała wysokie oceny medialnych recenzentów, lecz również - co budzi nadzieję - nie wzbudziła żadnych kontrowersji w naszych poróżnionych środowiskach politycznych.

Członek konkursowego sądu, jeden z najwybitniejszych polskich architektów profesor Marek Budzyński, był ujęty rzadko spotykaną (jak mówi) atmosferą czterodniowych obrad jury:

- Od samego początku czuło się, że sędziowie są przepojeni wyjątkowym pozytywno-konstruktywnym duchem, że zgodnie chcą wybrać coś, co w zwiedzających będzie budowało poczucie wspólnoty wobec tej tragedii, będzie przywoływało pamięć o jej ofiarach i zachowywało świętość tego miejsca. Oczywiście były też rzeczowe spory, to normalne, ale wyraziście dominowała koncyliacja. Dodam, że zazwyczaj wszystko jest dla sądu konkursowego już przygotowane, wyeksponowane. Tymczasem tutaj na naszych oczach przecinano sznurki, odwijano papiery, kolejne prace, makiety i rysunki wyłaniały się z pudeł, myśmy sukcesywnie uczestniczyli w ich ustawianiu, wymienialiśmy na gorąco pierwsze emocjonalne uwagi, i to spowodowało, że późniejsza merytoryczna dyskusja była wyjątkowo szczera i bezpośrednia.

Pomnik w Smoleńsku powstanie przy lotnisku, tuż koło miejsca katastrofy. Będzie długim niewysokim murem z ciemnego granitu, na którym zostaną wyryte imiona i nazwiska 96 ofiar. W pewnym miejscu mur urywa się i odwiedzający mogą wejść na granitową płytę, za którą jest już tylko wiadomy pas ziemi, brzozy, przestrzeń...

- Zaprojektowane miejsce sprzyja kontemplacji, ciszy, zadumie i milczeniu - powiedział na specjalnej konferencji w Sejmie minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski. Poinformował, że koszty budowy muru poniesie strona polska, natomiast strona rosyjska pokryje koszty przygotowania otoczenia, w tym dróg dojazdowych i parkingu. Uroczyste odsłonięcie pomnika przewidziano za rok, w trzecią rocznicę dramatu.

Na koniec: w sobotę 14 kwietnia w Orońsku zostanie otwarta dla publiczności wystawa prezentująca dorobek tego konkursu. To 10 km za Radomiem w kierunku  Kielc i Krakowa.

Stanisław Remuszko

Autor bloga

remuszko

Stanisław Remuszko

dziennikarz, autor książki "Gazeta Wyborcza. Początki i okolice". „...jako naoczny świadek wydarzeń napisałem wysoce krytyczną, dokumentalno-publicystyczną książkę o Agorze, "Gazecie Wyborczej", Michniku i okolicach, w której wielokrotnie i expressis verbis oskarżyłem to towarzystwo nie o jakieś duperele, lecz o konkretne czyny obrzydliwe moralnie…”

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook